Didim’in rüzgârı bugün hâlâ bir ismi fısıldıyor: Şakir Kır.
O isim, yalnızca bir gazoz şişesinin etiketi değil; yoklukla yoğrulmuş bir dönemin alın teri, inadı, direncidir.
1952 yılında, eski köyde bir mekan edindiğinde, ne elektriği vardı o köyün, ne musluktan akan suyu. Kuyulardan tahta fıçılarla çekilen sularla tarlalar sulanır, içme suyu taşınırdı.
Ama o kuşak hiçbir zaman vazgeçmedi. Çünkü onlar, Atatürk’ün “kaybedilmiş topraklarımızın aziz hatıralarıdır” dediği o çilekeş muhacirlerdi.
İçlerinde vatan sevgisini, gözlerinde umudu taşıdılar.
Şakir Kır da o ruhun içinden doğmuştu.
Bir gazoz makinesi aldı, Didim’e has gazozlar üretmeye başladı. Küçük bir atölyeden yükselen o gazoz tıslaması, aslında bir dönemin yeniden doğuşuydu.
1955 depremiyle yeri sarsıldı ama inancı sarsılmadı. Alman Kulesi’nin yanına taşıdı üretim yerini.
Başta sadece kahvelere satarken, kısa zamanda o tat denizin kenarına, Altınkum’un gazinolarına kadar ulaştı.
Çınaraltı, Vakıflar, Yuvarlak, İnciraltı…
Didim’in yaz akşamlarında, elinde köpüklü bir şişe gazozla gülümseyen yüzler onun emeğinin en güzel karşılığıydı.
O yıllarda çocuklar da Şakir Dede’nin gazozlarıyla serinler, ferahlardı.
Her bir yudum, sıcak yaz günlerinde bir neşe olurdu mahalle aralarında.
O gazozların kapağı açıldığında yalnızca köpük değil, çocukların kahkahası da yükselirdi gökyüzüne.
Şakir Dede’nin gazozları, o çocukların gülen yüzü olurdu.
1960’lara kadar sürdürdüğü üretimiyle Didim’in ticari hayatına canlılık kattı.
Ama o sadece bir üretici değil, halkın içinden gelen bir liderdi.
1973-1976 yılları arasında belediye meclisinde görev yaptı.
Sözü dinlenen, fikri değer gören, ileri görüşlü bir Cumhuriyet insanıydı.
Ve bir başka simgeyi de hiç bırakmadı: Şakir Kır, şapka inkılabının simgesi olan şapkasını ölene kadar başından çıkarmadı; o başlık, onun Cumhuriyet’e, yeniliğe ve devrimlere bağlılığının sessiz bir nişanesiydi.
Bugün birçok belde ve ilçede gazozlar, nostaljik bir değer olarak yeniden üretilip turizme kazandırılırken; Didim’in “Kır Gazozları” yalnızca anılarda kaldı. Oysaki bazı ilçe ve beldelerde, o yıllara ait gazozlar aynı şişe ve adla yeniden üretilerek turizme kazandırılmakta, sinema salonlarında da satışa sunularak o nostaljik atmosfer yaşatılmaktadır.
Oysa turizmin yıldızı Didim’de böyle bir uygulama bulunmamaktadır.
Oysa o gazoz, bir lezzetten çok daha fazlasıydı; yoklukla var edilen bir hayatın simgesiydi.
Hisar Mahallesi restore edilirken, o dönemin taş sokakları, Arnavut kaldırımları ve küçük detaylarıyla yeniden canlandırıldı.
Bir tarafta antik tapınağın görkemi, diğer tarafta Cumhuriyet’in ilk yıllarında göçle gelenlerin elleriyle kurduğu hayatın izleri…
Ve o atmosferin içinde, Didim’in son çınarlarından biri olarak Şakir Kır’ın heykeli yer aldı.
97 yaşında aramızdan ayrıldı.
Ama artık o, yalnızca taş bir heykel değil; Didim’in kalbinde yaşayan bir hikâye.
Bir çiftçi, bir siyasetçi, bir girişimci…
Ve en çok da bu toprakların sevdalısı bir Cumhuriyet çocuğu.
O artık bir isim değil; bir hatıranın, bir mücadelenin, bir dönemin kokusu.
Bir gazozun köpüğünde bile saklı kalmış bir vatan sevgisi gibi,
Didim’in rüzgârında hâlâ yaşamakta…
Adını rüzgâra değil, kalplere kazıyan bir adamdı Şakir Kır Dede….
Halkla İlişkiler ve Tanıtım Uzmanı
İletişimci Yazar
Feryal Kır
