Dünyada olan bitenden habersisiz ve bu neredeyse yüzelli senedir böyle. Einstein geçtiğimiz yüzyılı değiştiren makalelerini yayınladığında biz bu topraklarda kalma mücadelesi veriyorduk. Atom bombası yapılırken kendi içimize kapanmıştık. Bir bilgisayar fikrinden habersizdik ve kuantum dünyasıyla aramızda yıllar vardı. İnternet ise bambaşka bir hikaye. O yüzden bir google bir facebook veya iphone bizim ülkemizden kilometrelerce uzakta üretildi. Ama şimdi oldukça ciddi bir durum var ve bundan haberimiz olmazsa canımız çok fazla acıyacak.
Meselenin ciddiyetini bundan bir kaç sene önce bir borsa haberiyle anladım. Bir teknoloji şirketinin hisseleri inanılmaz bir şekilde pirim yapıyordu. Önce üzerinde durmadım ancak şirket amerikan borsasını bir kaç puan yükseltiyordu. Kim olduklarına bakınca oyunlar için ekran kartı üreten bir şirketti bana çok yabancı sayılmazdı ama sebebi öğrendiğimde beynimden vurulmuşa döndüm. Yapay zeka için çip tasarlamışlardı ve bu çipte gerçekten işe yarıyordu. İnsanlık artık kendi kendine düşünen harekete geçen iş yapan robotlar çağına girmişti.
Ne kadar güzel bunun ne kötülüğü olabilir diye düşünebilirsiniz ancak yapay zekaya sahip robotlar insanların yaptığı alt kademe tekrarlı işleri büyük başarıyla yapıyorlar. İnsanlar gibi yorulmuyorlar maaş istemiyorlar sorun çıkarmıyorlar. İnsanlara alternatif olarak kullanılabilirler ve kullanılmak için tasarlanıyorlar. Herkesin bildiği bir kural vardır: Cin şişeden çıkarsa o şişeye geri dönmez. Cin bir kere şişeden çıktı artık geri dönüşü yok bunun.
Bir kaç gün önce teknolojinin peygamberi sayılan Elon Musk bir açıklama yaptı. Musk a göre ilk etapta bir kaç milyon insan işsiz kalacak. Bunun sonucunda bir toplumsal kriz oluşabilir ve işsiz kalan insanları nasıl bir gelecek bekliyor bunu bilmiyoruz. Beş ila on sene içinde orta kademe iş yapan mavi ve beyaz yakalılarda işsizlikler başlayacak. Biz çocuklarımızı üniversiteye sokmak için test çözdürürken üniversite diplomalarının hiç bir işe yaramadığı bir gelecekte yaşayacaklar. Herhalde onbeş sene sonunda açık kalp ameliyatı yapabilen robotlara ulaşmamız mümkün hale gelir. Sonunda da başbakanlar, bakanlar robotlardan mı oluşacak?
Elon Musk ın açıklamaları gördüğüm kadarıyla iki kesimden tepki buldu ülkemizde. Biri iktisadçılar diğeri ulusal güvenlik uzmanları. Elbette iktisatçılar ortaya çıkacak dünya düzeninde paranın yönünü tayin etmeye insanların nelerle karşılacaklarını düşünmeye başladılar. Ama işin bir de güvenlik boyutu var. Yüzbinlerce robottan oluşan bir orduyla nasıl savaşabilirsiniz? Öyleki kolları bacakları kopsa bile onlar savaşmaya devam edecekler. Böyle bir düşmana karşı kim karşı koyabilir. Elbette benzer bir orduya sahipseniz bu tehditle savaşabilirsiniz ama elinizde yapay zeka teknolojiniz var mı?
Peki ya yapay zeka ile donanımlı ordunuz silahları size çevirirse?
Bütün o bilim kurgu filmlerinin anlattığı geleceği yaşamaya artık çok yakınız. Yapay zekanın sınırlarını bilmiyoruz ama bize ilk vereceği işsiz gri ve amaçsız bir toplum olacak. Bu geleceği ne kadar değiştirebileceğimiz ise insanlar olarak sesimizi yükseltmemize bağlı. Cin şişeden çıktı artık. Onunla savaşmalı ve insanca bir yaşam için diretmeliyiz. Ama elbette önce bazı gerçekleri görmeli anlamalı ve düşünmeliyiz.
